De kunst van nee zeggen

Nee zeggen is een kunst (en ik ben hem nog steeds aan het leren)

Voor mijn burn out vond ik het ontzettend lastig om nee te zeggen.

Als ik eerlijk ben, zei ik eigenlijk bijna overal ja op.

Niet omdat ik alles zo leuk vond. Niet omdat ik overal tijd voor had. En vaak ook niet omdat ik het écht wilde.

Ik stond er simpelweg niet bij stil wat ík nodig had. Mijn aandacht was vooral gericht op de ander. Zou iemand teleurgesteld zijn als ik nee zei? Kon ik helpen? Zou iemand me egoïstisch vinden? Ik was een echte pleaser. Daarnaast ik vond eigenlijk alles leuk en mijn energie leek nooit op te zijn. Dus zei ik ja.

Totdat mijn lichaam niet meer mee wilde.

Tijdens mijn burn-out ontdekte ik dat nee zeggen veel meer is dan een woord uitspreken. Het begint met voelen. Stilstaan en voelen. Eest voelen voordat je reageert. Voordat je weer ja zegt. Voelen waar jouw grens ligt. Voelen wat jij wil. Voelen wat je nodig hebt. En jezelf toestemming geven om daarnaar te handelen. Dit alles was voor mij zo ontzettend lastig. En nog steeds overkomt het me regelmatig dat ik alweer ergens ja op heb gezegd... Gelukkig kun je er altijd op terugkomen!

Laatst las ik dat pleasen ook een manier kan zijn waarop je hebt geleerd om met stress of spanning om te gaan.

Misschien heb je weleens gehoord van de bekende stressreacties: vechten (fight), vluchten (flight) en bevriezen (freeze). Tegenwoordig wordt daar steeds vaker een vierde reactie aan toegevoegd: fawn.

Bij een fawn-reactie probeer je de situatie veilig te houden door je sterk aan te passen aan de ander. Je voorkomt liever een conflict, houdt de lieve vrede en zet je eigen behoeften op de tweede plaats. Zonder dat je het doorhebt, zeg je steeds vaker ja, terwijl je eigenlijk nee voelt.

Toen ik hierover las, viel er voor mij veel op zijn plek.

Onder stress merk ik nog steeds dat mijn eerste neiging is om overal ja op te zeggen. Niet omdat ik dat bewust kies, maar omdat het ooit een manier was om spanning te vermijden.

Het verschil met vroeger? Nu herken ik het sneller.

En juist daar begint verandering.

Nee zeggen betekent niet dat je iemand afwijst. Het betekent dat je ook jezelf serieus neemt. Dat je beseft dat jouw tijd, energie en grenzen net zo belangrijk zijn als die van een ander. Sterker nog: iedere keer dat je bewust "nee" zegt tegen iets wat niet bij je past, zeg je eigenlijk "ja" tegen jezelf.

En dat blijft, ook voor mij, soms een kunst.

Een kleine oefening

Sta de komende week eens stil bij de momenten waarop je automatisch "ja" hebt gezegd.

Vraag jezelf af:

• Wil(-de) ik dit écht?

• Doe/ deed ik dit vanuit plezier of vanuit schuldgevoel?

• Wat zou ik antwoorden als ik alleen naar mijn eigen gevoel zou luisteren?

Je hoeft niet meteen overal nee op te zeggen. Vaak begint het al met bewust worden van je automatische reactie. Zeg bijvoorbeeld: 'Ik denk er nog even over na', of 'Ik kom er later op terug'. Dit geeft je tijd om na te denken en goed te voelen.

Want grenzen aangeven begint niet met het woord nee.

Het begint met luisteren naar jezelf. 💛